قواعد رسم الخطی زبان نوشتاری فارسی(خانم تقی)

 

قواعد رسم الخطی زبان نوشتاری فارسی

قواعد رسم الخطی و اصول نشانه گذاری در نظام نوشتاری فارسی (سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی 1375/ص1-9.

از مسائل مهمی که بایدمورد توجه آموزگاران دوره دبستان قرار گیرد قواعد رسم الخطی و اصول نشانه گذاری در نظام نوشتاری فارسی است. قواعد رسم الخطی به صورت املایی عناصر زبانی بویژه کلمات زبان ارتباط دارد و اصول نشانه گذاری به چگونگی استفاده از علائم ویژه زبان مکتوب ،مانند ویرگول ،گیومه ،نقطه و ... می پردازد.آموزش قواعد رسم الخطی و صورتهای صحیح نوشتن کلمات در درس املا و رعایت اصول و قواعد نشانه گذاری در درس انشا و همچنین روخوانی فارسی حایز اهمیت بسیار است.

مطابق آخرین مصوبات سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش به تاسی از کمیسیون شیوه املایی فرهنگستان زبان و ادب فارسی مهمترین نکات مطروحه درباره رسم الخط زبان فارسی به قرار زیر است.

1.واژه هایی که شکل واحدی دارند مانند (کتاب) به همان صورتی که مورد توافق عمومی همه فارسی زبانان است نوشته میشوند.

2.در مورد انتخاب واژه هایی که دو یا چند شکل رایج دارند یا میتوانند داشته باشند مانند حوله –هوله، زغال- ذغال، می روم- میروم، لباسها-لباس ها، زبانشناسی- زبان شناسی،روح بخش- روحبخش،املاء- املا، اینکه- این که، و غیره ملاکهای زیر در نظر گرفته شده اند.

الف)انتخاب احسن ،گزینش بهینه ای است که «سهولت امر آموزش» را تامین میکند.توضیح انکه هر گاه شکل مکتوب یک واژه تغییر نکند یا بندرت تغییر یابد ،دانش آموزان آن واژه را بهتر فرا میگیرندو شکل پذیرفته شده را سریعتر و صحیح تر مینویسند.. مثلا واژه «روح»اگر همه جا به همین شکل باشد ( به روح -آن روح-ای روح-روح بخش- روح افزا-و...) دانش آموز هم در خواندن و هم در نوشتن (بویژه املا )سرغت عمل بیشتری خواهد داشت و طبیعی است که مسائل و نکات دستوری و معنا شناختی آنها را نیز بهتر می فهمد. ولی اگر نوشته شود بروح-آنروح-ایروح-روحبخش-روحافزاو...آشکار است که استقلال شکل مکتوب واژه «روح»متزلزل میشود و در نتیجه اهداف آموزشی یادشده بخوبی تامین نخواهد شد.

ب)انتخاب احسن یک صورت کلمه به معنی نفی گونه های مکتوب دیگر آن کلمه نیست. مثلا اگر املای واژه «مسئله»بر «مساله»ترجیح داده شده است به معنی غلط بودن شکل دوم نیست ،لیکن این معنا را میرساند که بهتر است دانش آموزان همه با صورتهای مصوب آشنا شوند و آنها را به کار گیرند تا به طور طبیعی و در دراز مدت همه آنان و نسلهای بعدی به یک رسم الخط واحد عادت کنند.

ج)بخش عمده شیوه رسم الخط مصوب بر «جدانویسی»تکیه دارد و در تقابل پیوسته نویسی واژه های مرکب یا مشتق ،به جدانویسی سفارش شده است . مثلا جوان تر،کتاب ها،فرهنگ نامه ،کمال جو،بر شیوه دیگر املای این واژه ها یعنی جوانتر،کتابها،فرهنگنامه، کمالجو اولویت دارند.

 

 

 

 

 

 

 

 

مهمترین قواعد رسم الخط نظام نوشتاری فارسی

1.همزه(ء)از جهت حذف یا نوع کرسی آن

گونه های دیگر

مصوبه آموزش و پرورش

املاء،انشاء،املاء فارسی، بناء ساختمان و...

دائره،نائل،مائل و ....

هیات،مساله،شوون،رووف و....

الف)املا، انشا،املای فارسی،بنای ساختمان و...

ب)دایره،نایل،مایل و ...

ج)هیئت،مسئله،شئون،رئوف و...

2.«الف» 

گونه های دیگر

مصوبه آموزشو پرورش

هرون،سلیمان و...

زکوه،صلوه،مشکوه و...

توریه،تقوی،هوی و...

 

الف)هارون،سلیمان و...

ب)زکات،صلات،مشکات و...

ج)تورات،تقوا،هوا،...

استثنا:اله،الله،الی،علی،حتی،اولی

 

3.آن ،همان

گونه های دیگر

مصوبه آموزش و پرورش

آنروز،همانوقت

آن روز، همان وقت

استثنا:آنجا ،آنچه

4.ام،ات،اش،مان،تان،شان

گونه های دیگر

مصوبه آموزش وپرورش

 

کشتیم،کشتیت،کشتیش،کشتیمان،کشتیتان،کشتیشان

 

 

پیم،پیت،پیش و...

الف)واژه های مختوم به ای

کشتی ام، کشتی ات،کشتی اش،کشتی مان،کشتی تان ،کشتی شان

ب)واژه های مختوم به ای

/ 0 نظر / 39 بازدید